Ulepiłam uszka, upiekłam sernik według przepisu mojej mamy i wyjęłam z kredensu porcelanowy komplet, którego nie używałam od śmierci męża.
Przy stole miało usiąść dziesięć osób: mój syn Marcin z żoną i dziećmi, córka Agata z mężem oraz ja. Dla wnuków kupiłam drobne upominki, chociaż to przecież ja obchodziłam urodziny. Chciałam, żeby ten dzień był radosny.
Najbardziej brakowało mi męża. Zawsze powtarzał, że siedemdziesiątkę wyprawimy z rozmachem.
— Jeszcze zatańczymy na własnym stole — żartował.
Nie doczekał. Zmarł trzy lata wcześniej.
Dzieci zapewniały jednak, że przyjadą. Marcin miał przywieźć kwiaty, Agata obiecała zrobić sałatkę. Nawet wnuczka zapowiedziała, że wykona dla mnie makijaż, żebym dobrze wyglądała na zdjęciach.
O jedenastej zadzwonił syn.
— Mamo, chyba nie damy rady. W pracy wyskoczyła awaria i muszę jechać do firmy.
— Ale przecież dziś jest sobota.
— Właśnie dlatego muszę wszystkiego dopilnować osobiście. Przyjedziemy za tydzień.
Poczułam rozczarowanie, lecz powiedziałam, że rozumiem. Marcin prowadził firmę i zawsze był zajęty.
Pół godziny później odezwała się Agata.
— Mamo, Zosia źle się czuje. Boli ją brzuch i chyba ma gorączkę.
— Może przyjedziecie bez niej? Krzysztof mógłby zostać z dziećmi.
W słuchawce zapadła cisza.
— Nie możemy zostawić chorego dziecka. Nie gniewaj się. Odbijemy to sobie w przyszłym tygodniu.
Zostałam sama z dziesięcioma nakryciami.
Przez kilka godzin wmawiałam sobie, że nic się nie stało. Przełożyłam część jedzenia do pojemników, zgasiłam świeczki i zdjęłam nową sukienkę. Potem usiadłam przy stole i ukroiłam sobie kawałek tortu. Na środku widniała duża, czekoladowa liczba siedemdziesiąt.
Nie potrafiłam przełknąć pierwszego kęsa.
Wieczorem telefon wydał dźwięk. Wnuczka dodała nowe zdjęcie w mediach społecznościowych. Otworzyłam je odruchowo.
Cała moja rodzina siedziała przy długim stole w eleganckiej restauracji. Marcin obejmował Agatę, mój zięć wznosił kieliszek, a rzekomo chora Zosia uśmiechała się do aparatu. Przed nimi stały półmiski z jedzeniem i butelki wina.
Podpis brzmiał: „Wreszcie wszyscy razem. Rodzina to największy skarb”.
Patrzyłam na zdjęcie tak długo, aż ekran telefonu zgasł.
Zadzwoniłam do córki. Odebrała dopiero za trzecim razem. W tle słyszałam muzykę i śmiech.
— Jak się czuje Zosia? — zapytałam.
— Śpi. Chyba już trochę lepiej — odpowiedziała Agata.
— To ciekawe, bo przed chwilą widziałam, jak je deser w restauracji.
Córka zamilkła.
Po chwili westchnęła z irytacją.
— Mamo, proszę, nie rób awantury. Marcin dostał ważny kontrakt i zaprosił nas na kolację. Rezerwację miał od dawna.
— Dlaczego mnie okłamaliście?
— Bo wiedzieliśmy, że zaczniesz płakać i robić nam wyrzuty.
— To były moje siedemdziesiąte urodziny.
— Przyjedziemy za tydzień. Co za różnica, czy zjemy tort dzisiaj, czy w następną sobotę?
Te słowa zabolały bardziej niż samo zdjęcie.
— Dla was żadna — odpowiedziałam. — Dla mnie ogromna.
Rozłączyłam się. Wtedy ktoś zapukał do drzwi. Była to moja sąsiadka, pani Halina. Trzymała w rękach bukiet polnych kwiatów i małą butelkę nalewki.
— Światło się pali, a u ciebie taka cisza — powiedziała. — Pomyślałam, że zajrzę i złożę życzenia.
Kiedy zobaczyła zastawiony stół, wszystko zrozumiała. Nie pytała, gdzie są dzieci. Zdjęła płaszcz, usiadła obok mnie i nalała nam po kieliszku.
Później przyszła jeszcze sąsiadka z trzeciego piętra. Halina zadzwoniła również do dwóch koleżanek z klubu seniora. Przed dwudziestą pierwszą w moim mieszkaniu było sześć kobiet. Jadłyśmy tort, śmiałyśmy się i słuchałyśmy starych piosenek.
To nie były urodziny, które zaplanowałam. Okazały się jednak pierwszymi od lat, podczas których nikt nie patrzył na zegarek i nie pytał, kiedy może już wyjść.
Następnego dnia Marcin zadzwonił.
— Mamo, podobno urządziłaś imprezę sąsiadkom. Mogłaś powiedzieć, że aż tak zależy ci na świętowaniu.
— Mówiłam wam od miesiąca.
— Przecież przyjedziemy w sobotę. Tylko przygotuj ten sernik, bo dzieci go uwielbiają.
Wtedy dotarło do mnie, że nawet teraz nie pytał, jak się czułam. Interesowało go jedynie, czy za tydzień stół znów będzie zastawiony.
— W sobotę mnie nie będzie — odpowiedziałam.
— Jak to?
— Zapisałam się z Haliną na tygodniowy wyjazd do Krynicy-Zdroju. Wyjeżdżamy rano.
Syn był oburzony.
— Mamo, przecież mieliśmy świętować twoje urodziny!
— Moje urodziny były wczoraj.
Po powrocie z wyjazdu spakowałam porcelanę i schowałam ją do kredensu. Nie zamierzałam już nakrywać stołu dla ludzi, którzy zawsze mieli ważniejsze sprawy, lecz oczekiwali, że ja będę na nich czekać.
Dzieci przez kilka tygodni mówiły rodzinie, że obraziłam się o jedną kolację. Nie rozumiały, że nie chodziło o restaurację ani nawet o kłamstwo.
Chodziło o zdjęcie podpisane słowami: „Rodzina to największy skarb”. Zabrakło na nim tylko matki, która przez całe życie robiła wszystko, aby tę rodzinę utrzymać razem.
Siedemdziesiąte urodziny spędziłam bez dzieci. To właśnie tego dnia zrozumiałam, że samotność nie zaczyna się wtedy, gdy przy stole nie ma nikogo. Zaczyna się wtedy, gdy najbliżsi mają dla ciebie puste krzesło, ale wolą udawać, że wcale nie istniejesz.
