Karol Nawrocki w pierwszych sześciu miesiącach urzędowania zawetował 27 ustaw – więcej niż Andrzej Duda przez dekadę (19 wet). Teraz stawka rośnie: chodzi o 43,7 mld euro z unijnego instrumentu SAFE na finansowanie największych w historii zakupów zbrojeniowych.

Kurs na konfrontację

Jeszcze w kampanii wyborczej Nawrocki zapowiadał twardą kontrolę nad rządem. Po objęciu urzędu szybko potwierdził, że weto będzie jego podstawowym narzędziem wpływu. Premier Donald Tusk mówił o „trudnej kohabitacji”, a pierwsze miesiące pokazały, że to nie tylko retoryka.

Spór objął energetykę, nominacje personalne i reformy instytucjonalne. Prezydent zaakceptował część awansów w wojsku, ale zablokował nominacje w służbach specjalnych i odmówił odznaczeń dla funkcjonariuszy ABW. Weto wobec ustawy wiatrakowej – z zapisami o zamrożeniu cen energii – stało się symbolem politycznej blokady.

Sądowy front konfliktu

Najostrzejsze starcie dotyczy wymiaru sprawiedliwości. Rząd zaproponował nowelizację ustawy o KRS z wyborem 15 sędziów-członków w tajnych wyborach organizowanych przez PKW. 19 lutego prezydent ustawę zawetował i przedstawił własny projekt.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty skierował prezydencką propozycję do Komisji Weneckiej. Szef MSZ Radosław Sikorski zarzucił głowie państwa podważanie europejskiej integracji. Z kolei szef KPRP Zbigniew Bogucki podkreślał, że Komisja ma wyłącznie charakter opiniodawczy.

Prezydencki projekt zakłada m.in. zakaz kwestionowania procedur powołania sędziów oraz orzeczeń TK i uchwał KRS z lat 2018–2026. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek ocenił te rozwiązania jako bardziej restrykcyjne niż poprzednie regulacje z czasów rządów PiS.

SAFE: pieniądze czy polityka?

Nową osią sporu jest program SAFE – 43,7 mld euro pożyczek na modernizację armii. Ustawa określająca zasady korzystania z instrumentu jest na finiszu prac parlamentarnych. Koalicja rządowa wprowadziła część poprawek konsultowanych z Pałacem, ale prezydent sygnalizuje, że to niewystarczające.

Prezes PiS Jarosław Kaczyński krytykuje SAFE, wskazując na zasadę warunkowości jako potencjalne narzędzie nacisku ze strony UE. Były prezydent Bronisław Komorowski ostrzega, że zablokowanie środków na obronność byłoby poważnym błędem strategicznym.

Eksperci są podzieleni. Dr Sergiusz Trzeciak uważa, że w sprawach sądownictwa i relacji z UE prezydent działa w ścisłej synchronizacji z PiS, co ogranicza pole kompromisu. Prof. Kazimierz Kik prognozuje dalszą eskalację konfliktu wraz ze zbliżaniem się wyborów parlamentarnych.

Decyzja, która zdefiniuje relacje

Podpis pod ustawą o SAFE otworzy Polsce drogę do umowy z Komisją Europejską i przyspieszy zakupy sprzętu wojskowego. Weto może wzmocnić narrację o „obronie suwerenności”, ale jednocześnie pogłębić polityczny impas.

Bilans pierwszego półrocza prezydentury Karola Nawrockiego to twarda kohabitacja, rekordowa liczba wet i spór o kierunek państwa. Najbliższe dni pokażą, czy bezpieczeństwo stanie się obszarem kompromisu – czy kolejnym polem politycznej konfrontacji.