Bez względu na to, czy bolała mnie głowa, miałam gorączkę, czy wracałam zmęczona z pracy, o siedemnastej na stole stał ciepły posiłek.
Roman nigdy nie dziękował.
Jeśli zupa była zbyt gorąca, odsuwał talerz. Gdy ziemniaki zdążyły ostygnąć, pytał, co robiłam przez cały dzień. Brudną koszulę rzucał obok kosza na pranie, a pustą filiżankę zostawiał dokładnie tam, gdzie wypił kawę.
— Przecież i tak sprzątasz — odpowiadał, kiedy prosiłam, żeby po sobie pozbierał.
Po przejściu na emeryturę miałam nadzieję, że zaczniemy żyć inaczej. Wyobrażałam sobie wspólne spacery, wyjazdy i poranki bez pośpiechu. Roman jednak uważał, że emerytura zwalnia wyłącznie jego.
— Ja całe życie pracowałem — powtarzał, leżąc przed telewizorem.
Jakby moje lata w sklepie, wychowywanie dzieci, gotowanie i opieka nad jego rodzicami nie były pracą.
Pewnego dnia źle się poczułam. Bolały mnie plecy, a dłonie drżały ze zmęczenia. Położyłam się i zasnęłam. Obudził mnie głos Romana.
— Jest po siedemnastej. Gdzie obiad?
— Nie ugotowałam. Źle się czuję.
Spojrzał na mnie z irytacją.
— To mogłaś chociaż zamówić.
Nie zapytał, czy potrzebuję lekarza albo szklanki wody. Poszedł do kuchni, trzaskając szafkami. Po chwili wrócił.
— Nawet chleba nie ma.
Wstałam i zrobiłam mu kanapki.
Dziś wstydzę się tej chwili bardziej niż wszystkich jego słów. Ledwo stałam na nogach, a mimo to smarowałam pieczywo masłem, bo bałam się, że mąż będzie niezadowolony.
Prawdę zrozumiałam kilka tygodni później.
Roman rozmawiał przez telefon ze swoim przyjacielem. Siedział na balkonie, ale zostawił uchylone drzwi. Nie podsłuchiwałam. Składałam pranie w pokoju i przypadkiem usłyszałam swoje imię.
— Rozwód? Zwariowałeś? — zaśmiał się Roman. — Po co miałbym się rozwodzić z Haliną?
Zatrzymałam się z jego koszulą w rękach.
— Miłości już między nami nie ma — ciągnął. — Ale gdzie znajdę drugą, która ugotuje, wypierze i jeszcze będzie czekać z uśmiechem? Mam darmową gosposię i spokojne życie.
Jego kolega musiał coś odpowiedzieć, bo Roman roześmiał się jeszcze głośniej.
— Dokładnie. Dopóki jej czasem powiem coś miłego, będzie skakać wokół mnie do końca życia.
Koszula wypadła mi z rąk.
Poczułam, jakby ktoś nagle pokazał mi całe moje małżeństwo z boku. Zobaczyłam kobietę, która przez lata czekała na jedno dobre słowo. Kobietę, która rezygnowała z odpoczynku, przyjaciół i własnych potrzeb, żeby mąż miał czystą koszulę oraz gorący obiad.
Roman nie widział we mnie żony. Byłam wygodnym sprzętem domowym, który sam robi zakupy i nie wystawia rachunku.
Tamtego wieczoru nie przygotowałam kolacji. Usiadłam przy stole z filiżanką herbaty i zaczęłam przeglądać ogłoszenia o wynajmie mieszkań.
— Co będziemy jeść? — zapytał Roman.
— Nie wiem, co ty będziesz jadł.
— Co cię ugryzło?
— Słyszałam twoją rozmowę na balkonie.
Na moment zamilkł. Potem wzruszył ramionami.
— To były żarty między mężczyznami.
— Bardzo szczere żarty.
— Nie rób awantury o jedno zdanie.
— Nie chodzi o jedno zdanie. Chodzi o trzydzieści dwa lata, które właśnie mi wyjaśniłeś.
Roman próbował mnie przekonać, że przesadzam. Później zaczął krzyczeć, że bez niego sobie nie poradzę. Na końcu zagroził, że jeśli odejdę, nie dostanę od niego ani grosza.
Nie wiedział, że od kilku lat odkładałam niewielkie kwoty na osobnym koncie. Miały być przeznaczone na nasze wspólne wakacje. Teraz stały się początkiem mojego nowego życia.
Następnego dnia pojechałam do córki. Nie po to, żeby z nią zamieszkać, lecz żeby poprosić o pomoc w znalezieniu prawnika. Po raz pierwszy opowiedziałam jej, jak ojciec mnie traktował.
— Mamo, dlaczego tak długo milczałaś? — zapytała przez łzy.
— Myślałam, że dobra żona powinna wytrzymać.
— Dobra żona nie musi być służącą.
Roman wyprowadził się do brata, przekonany, że po tygodniu będę błagała go o powrót. Po miesiącu zadzwonił i powiedział, że jest gotowy mi wybaczyć.
— Nie potrzebuję twojego wybaczenia — odpowiedziałam. — Potrzebowałam szacunku, ale przez tyle lat nie potrafiłeś mi go dać.
Rozłączyłam się.
Dziś nadal gotuję. Czasem przygotowuję zupę, czasem piekę ciasto. Różnica polega na tym, że robię to wtedy, kiedy mam ochotę. Jeśli jestem zmęczona, jem kanapkę bez poczucia winy.
Przez lata czekałam na Romana z obiadem i uśmiechem. Teraz przy stole stoi tylko jeden talerz.
A uśmiech, który pojawia się na mojej twarzy, wreszcie nie jest dla niego.
